Ngày 10/12/2025, tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, Quốc hội đã thông qua Luật Dân số (Luật số 113/2025/QH15) với nhiều điểm mới quan trọng. Luật tạo cơ sở pháp lý nhằm nâng cao chất lượng dân số, phát triển nguồn nhân lực và đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.

Quyền tự quyết về sinh con của mỗi gia đình
Luật Dân số 2025 xác lập quyền của cá nhân và cặp vợ chồng trong việc quyết định số con, thời điểm sinh con và khoảng cách giữa các lần sinh dựa trên tình trạng sức khỏe, thu nhập và điều kiện nuôi dạy con của gia đình. Đây được xem là bước tiến quan trọng, phù hợp với các công ước quốc tế về quyền con người, đồng thời góp phần duy trì mức sinh hợp lý và thích ứng với già hóa dân số.
Ưu tiên nhà ở xã hội cho gia đình sinh đủ hai con
Luật quy định các cặp vợ chồng sinh đủ 02 con trở lên được ưu tiên khi mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội theo quy định của pháp luật về nhà ở. Chính sách này nhằm hỗ trợ các gia đình trẻ ổn định cuộc sống, đặc biệt tại các đô thị lớn và những địa phương có mức sinh thấp, nơi chi phí sinh hoạt là một trong những rào cản lớn đối với việc sinh con.
Chế độ thai sản tốt hơn cho người lao động
Luật bổ sung nhiều quy định nhằm tạo điều kiện cho việc chăm sóc trẻ nhỏ và hỗ trợ gia đình:
Lao động nữ khi sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 07 tháng, tăng 01 tháng so với quy định hiện hành.
Lao động nam được nghỉ 10 ngày làm việc khi vợ sinh con để cùng chia sẻ trách nhiệm chăm sóc gia đình.
Một số đối tượng như phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi, phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người hoặc sinh con tại địa phương có mức sinh thấp sẽ được xem xét hỗ trợ tài chính theo quy định.
Kiểm soát chặt chẽ tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh
Luật siết chặt các quy định nhằm ngăn chặn việc lựa chọn giới tính thai nhi. Bác sĩ hoặc nhân viên y tế thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi nhằm mục đích phá thai có thể bị đình chỉ hành nghề. Đồng thời, khuyến khích cộng đồng đưa nội dung không trọng nam hơn nữ vào hương ước, quy ước của khu dân cư nhằm thay đổi nhận thức xã hội.
Chăm sóc và nâng cao chất lượng dân số theo vòng đời
Luật Dân số 2025 hướng tới chăm sóc con người theo chu trình vòng đời, từ trước khi sinh ra đến tuổi già.
Giai đoạn tiền hôn nhân và thai kỳ: tăng cường tư vấn, khám sức khỏe trước hôn nhân; đẩy mạnh sàng lọc trước sinh và sơ sinh nhằm phát hiện sớm bệnh tật, cải thiện tầm vóc và trí tuệ.
Giai đoạn trưởng thành: trang bị kiến thức về sức khỏe sinh sản, giúp giảm thiểu nạo phá thai và các bệnh lây truyền.
Giai đoạn tuổi già: phát triển hệ thống chăm sóc người cao tuổi, khuyến khích người cao tuổi sống khỏe, tiếp tục đóng góp cho cộng đồng.
Luật Dân số 2025 không chỉ giải quyết các vấn đề về quy mô dân số mà còn hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng dân số, phát huy nguồn lực con người - nền tảng quan trọng cho sự phát triển bền vững của đất nước.